گره کشایی کشاورزی همدان در اجرای طرح‌های آب و خاک

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان همدان با اشاره به مشکلات ساختاری بخش کشاورزی گفت: خرد بودن اراضی کشاورزی یکی از چالش‌های اصلی در استان‌هایی مانند همدان است که آثار منفی آن به‌صورت مستقیم در طراحی، اجرا، نگهداری و بهره‌برداری از طرح‌های آب و خاک نمایان می‌شود.

به گزارش فردای همدان، یوسف کاکاوند اظهار داشت: خرد شدن اراضی کشاورزی که عمدتاً ناشی از قوانین ارث، تفکیک مکرر مالکیت و معاملات غیررسمی است، باعث کاهش شدید بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌های دولتی و مشارکت بهره‌برداران شده است.

وی با بیان اینکه مدیریت آب و خاک، نقش محوری در پایداری تولید کشاورزی استان دارد، اظهار کرد: مأموریت‌های متعددی در این حوزه به سازمان جهاد کشاورزی ابلاغ شده، اما موانع ساختاری و حقوقی، تحقق کامل این اهداف را با دشواری جدی روبه‌رو کرده است.

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی همدان با تأکید بر اینکه خرد شدن اراضی، زمین‌های کشاورزی را به قطعات کوچک و غیراقتصادی تبدیل کرده است، افزود: این موضوع موجب کاهش راندمان آبیاری، افت بهره‌وری تولید و ایجاد محدودیت‌های جدی در اجرای مکانیزاسیون کشاورزی شده است.

کاکاوند با اشاره به ضرورت تجمیع اراضی تصریح کرد: دبیرخانه تجمیع اراضی به امور اراضی استان واگذار شده و لازم است این فرآیند به‌گونه‌ای مدیریت شود که در نهایت به صدور اسناد کشاورزی غیرقابل تفکیک منجر شود.

۵۵ هزار هکتار سامانه آبیاری فرسوده در همدان
وی دومین چالش مهم بخش کشاورزی استان را فرسودگی سامانه‌های نوین آبیاری عنوان کرد و گفت: اجرای سامانه‌های نوین آبیاری در همدان از سال ۱۳۷۳ آغاز شده و نقش مهمی در کاهش مصرف آب و افزایش بهره‌وری ایفا کرده است، اما اکنون بیش از ۵۵ هزار هکتار از اراضی استان دارای سامانه‌های فرسوده هستند که برای ارتقا به سیستم‌های با راندمان بالاتر، نیازمند تأمین اعتبار جدیدند.

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی همدان افزود: به‌دلیل محدودیت‌های اعتباری در سطح ملی، امکان حمایت مجدد از نوسازی این سامانه‌ها فراهم نشده و همین موضوع، روند بهینه‌سازی مصرف آب را کند کرده است.

وی با اشاره به تفاوت راندمان آبیاری اظهار کرد: راندمان آبیاری در روش‌های سنتی غرقابی حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد است، در حالی که این میزان در سامانه‌های نوین به ۶۵ تا ۹۰ درصد می‌رسد.

کاکاوند تأکید کرد: استفاده از سامانه‌های نوین آبیاری، ۳۰ تا ۵۰ درصد صرفه‌جویی در مصرف آب و در عین حال ۲۰ تا ۴۰ درصد افزایش عملکرد محصولات کشاورزی را به همراه دارد.

۸۲ درصد اراضی مستعد همدان به آبیاری نوین مجهز شده است
مدیر آب و خاک فنی و مهندسی سازمان جهاد کشاورزی همدان گفت: در سامانه پهنه‌بندی، ۳۰۵ هزار هکتار از اراضی آبی استان ثبت شده که تاکنون ۵۴ درصد آن‌ها به سامانه‌های نوین آبیاری مجهز شده‌اند.

وی افزود: از این میزان، حدود ۲۰۰ هزار هکتار مستعد اجرای آبیاری نوین است که ۱۶۴ هزار هکتار آن معادل ۸۲ درصد اراضی مستعد به این سامانه‌ها تجهیز شده‌اند.

کاکاوند با اشاره به شرایط اقلیمی استان همدان ادامه داد: کاهش منابع آب زیرزمینی و کشت محصولات راهبردی مانند سیب‌زمینی، گندم و جو، ضرورت توسعه آبیاری نوین را دوچندان کرده و اجرای این سامانه‌ها نقش مهمی در پایداری تولید، افزایش درآمد کشاورزان و حفظ اشتغال روستایی داشته است.

ابهام مالکیت چاه‌ها و کمبود نیروی متخصص
وی ابهام در مالکیت چاه‌های کشاورزی را از دیگر مشکلات جدی برشمرد و گفت: در بسیاری از موارد، مالکان درج‌شده در پروانه‌ها فوت کرده یا مالکیت را واگذار کرده‌اند و این ناهماهنگی در زمان اجرای طرح‌های آب و خاک، مشکلات حقوقی و قضایی ایجاد می‌کند.

مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی همدان همچنین از کمبود شدید نیروی انسانی متخصص خبر داد و افزود: در گذشته حدود ۵۵ نیروی تخصصی در این حوزه فعالیت داشتند، اما این تعداد اکنون به ۹ نفر کاهش یافته و در برخی شهرستان‌ها تنها یک نفر با تخصص غیرمرتبط مسئول پیگیری امور است.

کاکاوند با اشاره به افزایش شدید هزینه‌ها اظهار کرد: اگرچه اعتبارات هزینه می‌شود، اما به‌دلیل رشد قیمت‌ها، خروجی کار متناسب با منابع مصرف‌شده نیست و همین موضوع باعث شده اقدامات انجام‌شده آن‌طور که باید، در نگاه مردم و مسئولان دیده نشود.